Dlaczego leczenie Twojego bólu pleców nie działa?

Autor: Michał Boczkowski 10.03.2022r.

Ból dolnej części pleców w znacznym stopniu wpływa na jakość życia, zaburzenia funkcjonowania, przeszkadza w pracy i wiąże się z dużymi kosztami. Jest to problem, tym bardziej z powodu sposobów leczenia, które są praktykowane i nie przynoszą pożądanych efektów.

Zacznijmy od początku

Leczenie oparte na dowodach naukowych pomaga służbie zdrowia oraz pacjentom w podejmowaniu decyzji dotyczących najlepszej pomocy, skuteczności leczenia i stosowanych interwencji. 

Niestety…

W skali globalnej istnieją duże rozbieżności między popartym dowodami postępowaniem, a praktyką.
Inaczej mówiąc - istnieje duże prawdopodobieństwo, że pomoc, którą otrzymujemy na co dzień w leczeniu bólu pleców, jest gorsza od tej, która jest najskuteczniejsza. Wynika to z braku naszej świadomości lub po prostu godzimy się na to. 

Co więcej…

Samo publikowanie i rozpowszechnienie badań nie zapewnia ich wdrażania. Mówi nam o tym chociażby to, że aktualnie potrzeba około 17 lat, aby wdrożyć badania i ich wyniki (np. oceniające skuteczność testów diagnostycznych) do praktyki. 17 LAT!!! 

Pomiędzy opieką, którą mamy, a jaką moglibyśmy mieć, taki okres czasu to nie luka a przepaść.

Dobrym przykładem w kontekście bólu pleców może być duże opóźnienie diagnostyczne w rozpoznaniu poważnej przyczyny bólu pleców, jaką jest ZZSK (mimo powszechnego dostępu do diagnostyki, która to umożliwia). Średnio wynosi ~8 lat z medianą opóźnienia wynoszącą 5 lat.

Najpierw 264, potem 17, teraz od ręki

Sytuację tę można porównać do historii ze szkorbutem, sprzed setek lat. Szkorbut - choroba wielonarządowa, wywołana niedoborem witaminy C (objawiająca się np. wypadaniem zębów).
ząb
Historia brzmi tak: Mimo iż odkryto korzyści, jakie płyną ze spożywania cytrusów w zapobieganiu szkorbutowi (źródło wit. C), potrzeba było 264 LATA, aby praktykę tę zastosować na statkach u brytyjskich marynarzy.

Choć od wdrażania teorii do praktyki nie dzieli nas już 264 a 17 lat, to jednak w dobie internetu wciąż jest to bardzo duża i abstrakcyjna liczba. 

Dlaczego więc leczenie bólu pleców nie działa?

Powiedzmy sobie teraz trochę więcej o obecnych praktykach w leczeniu bólu pleców. Oto kilka przykładów: 

> bezwzględny odpoczynek (rozumiany jako zalecenia do braku aktywności)
> stosowanie opioidów
> zastrzyki do kręgosłupa
> zabiegi chirurgiczne
> wykonywanie badań obrazowych (rezonans magnetyczny, rentgen)
> terapie manualne (np. masaże, manipulacje, mobilizacje itp.)

Głównym wyzwaniem z tym związanym, jest zaprzestanie stosowania tych nieefektywnych i niekiedy szkodliwych praktyk, przy jednoczesnym zapewnieniu dostępu do efektywnej i skutecznej pomocy opartej na dowodach. 

Leczenie oparte na dowodach w praktyce

W literaturze w celu pozbycia się bólu pleców opracowuje się ku temu “ogólne instrukcje”. Noszą one nazwę WYTYCZNE. 

Wytyczne stanowią zintegrowane i podsumowane zalecenia oparte na najlepszych dostępnych dowodach, stanowiąc konsensus pomiędzy ekspertami. Są akceptowane jako najskuteczniejsza i najbezpieczniejsza forma leczenia, dlatego powinny zostać uwzględnione przed innymi. 

Na poniższej fotografii widzisz zbiory kolorowych kółek, czyli czynników wpływających na problem z plecami. Zależą one od siebie wzajemnie co pokazują liczne linie pomiędzy zbiorami.
zdjęcie z kursu

Zdjęcie powyżej pochodzi z lekcji na platformie

W centralnej części widzimy białe koła, pokazujące rezultaty sumowania poszczególnych zbiorów. Jak widzimy, największym jest wpływ na jakość życia i ból.

Widząc jak złożonym problemem jest ból pleców możesz się zastanowić czy ktoś “rozebrał Ci” ból pleców na części pierwsze. Jest to o tyle ciekawe, że dużo z nich stanowią kategorie, które wydają się być często pomijane (a są równie istotne).
Co ciekawe, każda strategia leczenia Twojego bólu pleców, która poszukuje i leczy najbardziej dominujący czynnik, jest mniej skuteczna niż leczenie 2 lub więcej dowolnie wybranych czynników. Na tym krótkim przykładzie chciałem Ci pokazać, jak ważna jest edukacja. Edukacja czyli 1 z 3 filarów wytycznych w leczeniu bólu pleców. To ona wpływa na zwiększenie świadomości. 

Czyli wiesz, co robisz, dlaczego, jak często, znasz skuteczność podejmowanego działania i jesteś w stanie się obserwować i “dostrajać proces” do siebie i aktualnych warunków.

Jak widzisz Twoje szeroko rozumiane zaangażowanie w proces jest niezwykle ważne w powrocie do zdrowia. Nazywamy to samozarządzaniem czyli 2 z 3 filarów leczenia bólu pleców.

Kliknij i Naucz się zarządzać swoim bólem

Co ciekawe żadna z metod pasywnych - nie angażujących pacjenta w proces (np. wymienione we wcześniejszym punkcie) nie znajdują się w I rzędowym leczeniu bólu pleców.


3 filarem jest aktywność, działająca na wiele grup czynników, w tym m.in.: 
> czynniki biomechaniczne (wzmacnianie tkanek), 
> czynniki dot. przetwarzania bodźców bólowych (działanie przeciwbólowe),
> czynniki psychologiczne i społeczne (zmiana przekonań, poprawa nastawienia    i nastroju często zaniżonego u osób z bólem)
Tak jak w życiu - w problemach z plecami nie ma “magicznych pigułek” i dróg na skróty. Jednak możemy wyszczególnić te “najważniejsze” czynniki, w których zaadresowaniu pomagają nam wytyczne.

Z życia wzięte

Problem jest obecny o czym świadczą poniższe przykładowe informacje:

> Mniej niż 20% pacjentów z bólem pleców otrzymało od lekarza rodzinnego informacje i porady oparte na dowodach naukowych.
> W innym badaniu tylko ~połowie z 706 osób z przewlekłym bólem w dolnej części pleców zalecono ćwiczenia fizyczne.
> W pracy badającej odpowiedzi 1361 fizjoterapeutów pracujących w Niemczech, zgodność z wytycznymi w całym procesie leczenia bólu pleców wynosiła 38%.

Także jak widzisz, problem z obecnym leczeniem bólu pleców jest dosyć spory i polega głównie na zbyt małym używaniu leczenia o wysokiej wartości a nadużywaniu leczenia o niskiej wartości.

Podsumowanie + rozwiązanie

Mając to wszystko na uwadze, raczej nie dziwi fakt, czemu przysłowiowa 30min wizyta okraszona obowiązkami formalnymi często nie stanowi rozwiązania.

Ciężko w tym czasie zawrzeć elementy diagnostyki, wytłumaczenia problemu, praktycznego działania, nauki samozarządzania i ustalenia konkretnych etapów powrotu do zdrowia wraz z ich monitorowaniem i wyciąganiem wniosków.

Dlatego warto zmieniać sposób patrzenia na rozwiązanie problemu bólowego z “magicznego spotkania” na realizację procesu powrotu do zdrowia.

Proces rozumiany jako zwiększenie wiedzy, dotyczący:
a) jej przekazania i zrozumienia, 
b) zrozumienia i wdrożenia, 
c) wdrożenia i analizy postępowania.

Wiedząc to wszystko, warto mieć:

> nieograniczoną możliwość wracania do istotnych zagadnień,
> stały dostęp do treści, 
> proces dostosowany do siebie,
> możliwość weryfikacji postępowania (czyli dowody na skuteczność tego co robię)

O to wszystko dbamy na platformie NaBolLedzwi.pl
Dołącz i <odzyskaj kontrolę nad swoim problemem>

Podoba Ci się wpis? Udostępnij go u siebie!!

facebook iconlinkedin icontwitter icon

ODBIERZ swój darmowy kurs "Jak pozbyć się bólu pleców"

Odbieram >>

Literatura

Foster, N. E., Anema, J. R., Cherkin, D., Chou, R., Cohen, S. P., Gross, D. P., … Woolf, A. (2018). Prevention and treatment of low back pain: evidence, challenges, and promising directions. 

Brownson, R. C., Kreuter, M. W., Arrington, B. A., & True, W. R. (2006). From the Schools of Public Health. 

Barnett, R., Ingram, T., & Sengupta, R. (2020). Axial spondyloarthritis 10 years on: still looking for the lost tribe.

Jette, A. M. (2016). Moving Research From the Bedside Into Practice. 

Kamper, S. J., Logan, G., Copsey, B., Thompson, J., Machado, G. C., Abdel-Shaheed, C., … Hall, A. M. (2019). What is usual care for low back pain? A systematic review of healthcare provided to patients with low back pain in family practice and emergency departments.

Carey, T. S., Freburger, J. K., Holmes, G. M., Castel, L., Darter, J., Agans, R., … Jackman, A. (2009). A Long Way to Go.

Bahns, C., Happe, L., Thiel, C., & Kopkow, C. (2021). Physical therapy for patients with low back pain in Germany: a survey of current practice.

samuraj_gym logo
DOŁĄCZ TERAZ